Jump to content


TỔNG QUAN VỀ BAO THỂ TRONG RUBY - SAPPHIRE

bao thể ruby sapphire

  • Bạn không được tạo chủ đề mới
  • Please log in to reply
No replies to this topic

#1 ha_huong

ha_huong

    Quản lý Box Trung tâm giám định đá quý SBJ

  • Điều hành
  • 70 Bài viết:
  • Joined 28-October 10
  • Reputation: 18
    • Yahoo! Status:
    • Gender:Female
    • Đến từ:khoa hoc tu nhien
    • Interests:Gemstone

    Posted 17 March 2012 - 05:58 PM

    I.1. Định nghĩa bao thể
    Bao thể (Inclusions) là gì? John Koivula (1991) đã đưa ra định nghĩa được xem là khá đầy đủ nói về bao thể:
    “ Bao thể là những gì bất thường nằm bên trong viên đá có thể quan sát được bằng mắt thường, kính lúp hoặc kính hiển vi. Những vật bất thường đó có thể là tinh thể khoáng vật rắn, chất lỏng hay khí trong lỗ hỏng, khe nứt, hay là những dấu hiệu tăng trưởng. ”

    I.2. Phân loại
    Căn cứ vào nguồn gốc mà Edward J. Gübelin đã phân loại bao thể thành 3 dạng sau:

    I.2.1. Tiền sinh ( protogenetic ):
    Bao thể tiền sinh là những bao thể hình thành trước khoáng vật chủ và được khoáng vật chủ bao lấy trong quá trình kết tinh. Hầu hết bao thể tiền sinh đều ở trạng thái rắn và là thành phần của các đá vây quanh.
    Bao thể tiền sinh đa phần đều bị gặm mòn, bào tròn. Nguyên nhân là do phần rìa bao thể bị hòa tan một phần nào đó trong môi trường hình thành khoáng vật chủ, do không có điều kiện lớn lên, hoặc tốc độ lớn chậm nên bị khoáng vật chủ bao lấy.
    Ví dụ: điển hình cho bao thể loại như là spinel, apatite trong ruby


    Attached File  hình 1.jpg   11.96K   7 downloads

    Hình 1: Bao thể spinel và apatit trong Corundum


    :cuoimim: Apatite: Trong suốt, từ không màu đến vàng nhạt, độ nổi cao, dị hướng. Khoáng vật từ bán tự hình đến tự hình dạng lăng trụ sáu phương, phân bố rời rạc, không quy luật.

    Attached File  hìh2.jpg   9.41K   6 downloads


    Hình 2: Các tinh thể apatite trong suốt, dạng lăng trụ 6 phương, bán tự hình đến tự hình và

    đới màu lam đậm ở ruby Lục Yên.(độ phóng đại 30x, ảnh chụp của Robert E. Kane-1991)


    :4: Halo Zircon:màu trắng đến hồng nhạt, nâu nhạt, dạng hạt tròn cạnh với riềm phóng xạ rõ. Độ nổi cao, phân bố bất kỳ. Đặc trưng tinh thể Zircon bị bao vây bởi ánh hào quang (halo) đen và vết rạn nứt dạng cánh. Ánh hào quang đen được cho là gây ra do phân huỷ phóng xạ trong tinh thể zircon, trong khi đó các vết rạn nứt do không cân bằng nhiệt lượng giữa tinh thể zircon và khoáng vật chủ, đôi khi có thể gây ra do phát triển tinh thể zircon trong khoáng vật chủ.



    Attached File  hinh3.jpg   13.04K   4 downloads


    Hinh 3:Vần hào quang của tinh thể zircon trong sapphire


    :nheomat: Phlogopite:nâu da cam, nâu phớt hồng, là những tấm mỏng tròn hoặc lục lăng, trong suốt, phân bố bất kỳ, đa sắc mạnh.

    Attached File  hinh4.jpg   10.55K   5 downloads


    Hình 4: Các tinh thể Phlogopite nâu da cam, nâu phớt hồng, dạng tấm mỏng tròn, trong suốt.

    (thị trường tối, độ phóng đại 35x, ảnh chụp của Robert E. Kane-1991).


    I.2.2. Đồng sinh ( Syngenetic ):

    Đây là loại bao thể xuất hiện đồng thời với khoáng vật chủ, chúng thường phân bố có quy luật trong khoáng vật chủ. Ví dụ: chrome diopside, olivine trong diamond. Byssolite trong demantoid. Pyrite trong emerald.  Bao thể loại này thường có hình dạng đặc thù là góc cạnh. Theo trạng thái vật chất bao thể đồng sinh thường được chia thành:

    Bao thể rắn đồng sinh:
    Loại này hình thành từ chính môi trường (dung dịch, dung thể…) đã nuôi khoáng vật chủ. Mối quan hệ khăng khít giữa khoáng vật chủ và bao thể rắn  giúp cho việc phân biệt các loại đá quý khác nhau, cũng như nguồn gốc xuất xứ của từng viên đá.
    Gặp trong corundum Lục Yên gồm: calcite, rutile,...

    :)) Calcite:trong suốt, dạng hình thoi, thường là những hạt nhỏ, đôi khi tập trung thành hạt lớn, thường có các mặt phẳng chứa vết rạn nứt có song tinh đa hợp, phân bố riêng lẻ hoặc tập trung thành từng nhóm tinh thể.

    Attached File  hinh5.jpg   13.28K   3 downloads


    Hình 5: Những tinh thể calcite trong suốt trong corundum Lục Yên.

    (thị trường tối, độ phóng đại 25x, ảnh chụp của Robert E. Kane-1991.



    :cuoinherang: Rutile:

    màu vàng nâu, nâu đỏ hoặc da cam. Thường tự hình dạng lăng trụ đôi khi tròn cạnh trong suốt. Phân bố thành từng đám hoặc các tinh thể rời rạc.


    Attached File  hinh6.jpg   16.35K   6 downloads

    Hình 6: Các tinh thể rutile màu cam sáng trong

    (phép chiếu xiên, độ phóng đại 30x, ảnh chụp của Robert E. Kane-1991).

    I.2.3. Hậu sinh ( Epigenetic ):
    Bao thể hậu sinh là những bao thể xuất hiện sau khi khoáng vật chủ đã ngừng phát triển. Nguyên nhân là do sự thay đổi về cấu trúc hóa học, sự kết tinh từ chất lỏng hay dung dịch cứng tồn tại bên trong khoáng vật chủ, hay sự thâm nhập của vật chất bên ngoài vào khe nứt.

    Bao thể rắn hậu sinh: bao thể loại này được hình thành trong các trường hợp sau:
    Hình thành khoáng vật mới trong quá trình phá huỷ dung dịch cứng.. Ví dụ điển hình của loại bao thể này là các tinh thể rutile, hematite-ilmenite, hình kim, que trong corundum. Chính những bao thể này đã tạo nên những hiệu ứng sao (Star effect), ánh lụa (silk) trong corundum.
    Gồm các loại: Rutile, Boehmite, hematite, hydroxide Fe.

    :14: Rutile:được hình thành do quá trình phá huỷ dung dịch cứng. Đặc trưng bởi hai dạng đám mây:
       -Kiểu thứ nhất: tinh thể rutile kết tinh theo 3 hướng trong sapphire dạng que, phân bố dày đặc, đứt đoạn đan vào nhau dạng mạng lưới.
       -Kiểu thứ hai: tinh thể rutile kết tinh theo 3 hướng trong sapphire, phân bố không đồng đều.


    Attached File  hinh8.jpg   15.41K   3 downloads


    Hình 7: Mây phớt trắng dạng đan lưới.(thị trường tối,

    độ phóng đại 15x, ảnh chụp bởi Eduard J. Gübelin)


    Attached File  hinh9.jpg   16.42K   4 downloads


    Hình 8: Rutile kết tinh theo 3 phương, tạo nên hiệu ứng mây phớt xanh.


    Attached File  hinh10.jpg   14.79K   5 downloads


    Hình 9:

    Bao thể rutile dạng kim.

    Hình a: bao thể rutile và bọt khí trong ruby.

    Hình b: bao thể rutile tạo hiệu ứng silk và mây trong sapphire.


    :domat: Hematite:cũng là sản phẩm phá huỷ từ dung dịch cứng. Khoáng vật có dạng tấm, phân bố theo ba phương, cùng với rutile gây hiệu ứng sao.


    Attached File  hinh11.jpg   15.65K   2 downloads

    Hình 10: Mây phớt trắng.(độ phóng đại 20x, ảnh chụp của Robert E. Kane-1991)


    Attached File  hinh12.jpg   13.87K   2 downloads

    Hình 11: Mây phớt xanh dạng màn cháo trong corundum Lục Yên.

    ( phép chiếu xiên, độ phóng đại 25x,  ảnh chụp của Robert E. Kane-1991)


    :leluoi: Boehmite:thường phân bố tại các điểm giao nhau của các mặt song tinh đa hợp, có dạng sợi, kim, mảnh, dài, trắng.

    :cuoitoet: HydroxideFe thứ sinh (cam đá): bao phủ một phần hay toàn phần các khe nứt có màu nâu vàng. Có thể là những hình vân tay nằm trong viên đá dưới dạng các màng mỏng có chứa hydroxide Fe. Trong quá trình tái kết tinh, chúng mất màu nâu vàng và tạo nên các hạt màu đen, nâu sậm.


    Attached File  hinh13.jpg   13.53K   1 downloads


    Hình 12: Bao thể dạng kim Boehmite thường phân bố tại các điểm giao nhau của các

    mặt song tinh đa hợp.( phép chiếu xiên, độ phóng đại 30x, ảnh chụp của Robert E. Kane-1991)


    Attached File  hinh14.jpg   16.08K   2 downloads


    Hình 13: Bao thể lắp đầy khe nứt bởi Hydroxide Fe thứ sinh được gọi là cam đá.

    (thị trường tối, độ phóng đại 25x, ảnh chụp của Robert E. Kane-1991)


    TRUNG TÂM GIÁM ĐỊNH ĐÁ QUÝ SBJ (tổng hợp)


    Edited by ha_huong, 19 March 2012 - 02:16 PM.

    Công ty TNHH MTV Vàng bạc đá quý Ngân hàng Sài Gòn Thương tín
    Trung Tâm Gíam Định Đá quý SBJ
    Lầu 2, 258 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Q3, HCM
    HA THI THU HUONG (Ms)
    Mobile: 01689.106.107 Or 0924.115.828
    Email: huonghtt-sbj@sacombank.com
    Tel: (+84) 08 393 21 826
    Website: trungtamgiamdinh-sbj@sacombank.com
    or www.sacombank-sbj.com



    Kính mời các đồng nghiệp xa gần đóng góp cho cuộc thi Chất Động Pangaea lần thứ XIII - năm 2016 Thời gian bắt đầu cuộc thi: 06/03/2016

    Facebook Comments



    Also tagged with one or more of these keywords: bao thể, ruby, sapphire